پرستارکوچولو

بی منتان عاشق

کانسر ریه

 

تومورهای ریه:1.خوش خیم2.بدخیم

تومورهای بدخیم ریه:1.اولیه2.ثانویه

کانسر ریه

کانسر ریه شایع ترین علت مرگ ناشی از سرطان هم در مردان و هم در زنان،در ایالات متحده آمریکا به شمار رفته است.

میزان بقاء 5ساله در بیماران مبتلا به سرطان ریه،کمتر از 15%است.دلیل اصلی پایین بودن این میزان این است که بیشتر بیماران مبتلا به سرطان ریه در طی مراحل پیشرفته بیماری و زمانی که انجام عمل جراحی چندان امکان پذیر نیست،تشخیص داده می شود.

 سرطان ریه(کارسینومای برونکوژنیک):

سرطان ریه از یک سلول اپی تلیال در مجاری تراکئوبرونشیال شروع می شود .کارسینوژن (دود،سیگار،گازرادون،سایر آلاینده های شغلی و محیطی)به DNAسلول متصل شده و به آن صدمه می زنند.این صدمه موجب تغییرات سلولی ،رشد غیر طبیعی سلول و نهایتاَ بدخیمی سلول می شود.وقتی DNA صدمه دیده مربوط به سلول دختر باشد ،DNA تغییرات ژنتیکی بیشتری را متحمل شده و متغیر می شود.با تجمع تغییرات ژنتیکی اپی تلیوم طبیعی ریه به اپی تلیوم بدخیم و کارسینومای مهاجم تبدیل می شود.

 ۴نوع اصلی برای سرطان ریه توصیف شده است:

کارسینوم سلول اپیدرموئید یا سنگ فرشی(30 درصد)

آدنو کارسینوما(31-34 درصد)

کارسینومای سلول بزرگ (10-16 درصد)

کارسینوم با سلول های کوچک(20-25 در صد)

انواع کارسینوم ها:

کارسینوم سلول سنگفرشی: یک ضایعه در قسمت مرکزی راه هوایی که ممکن است در همراهی با پنومونیت پس از انسداد دیده شود،به عنوان تظاهر بالینی اصلی کارسینوم سلول سنگفرشی به شمار می رود.این تومورها به دلیل سرعت آهسته ی رشد آنها دارای کمترین احتمال متاستاز هستند.

آدنوکارسینوما: به طور شایع در قسمت های محیطی ریه یافت می شود،در همراهی با پلورال افیوژن بدخیم دیده شده و دارای قابلیت بالایی از نظر ایجاد متاستاز دور دست است.

کارسینوم سلول کوچک ریه:بیشتر در نواحی مرکزی ویا پروگزیمالریه یافت می شود.این تومور به سرعت متاستاز داده و بیشتر بیماران در زمان تشخیص دچار متاستاز هستند.

کارسینوم سلول بزرگ:

کارسینوم سلول بزرگ به طور شایع به صورت یک ضایعه تظاهر یافته و ممکن است در همراهی با پنومونیت و آدنوپاتی ناف ریه دیده شود.دو زیر مجموعه از این نوع کارسینوم وجود دارند: سلول غول آسا:نوعی تومور آناپلاستیک که طول عمر متوسط بیماران مبتلا به آن کمتر از یک سال است.سلول روشن:نوعی تومور که شبیه به کارسینوم سلول کلیوی بوده و از تظاهرات بدخیم کمتری برخوردار است.

علاوه بر نوع سرطان ها که شرح داده شد مرحله بندی یا stage سرطان نیز مهم است.

 عوامل خطر در سرطان ریه:

استعمال دخانیات(سیگار به عنوان اولین واصلی ترین عامل ایجاد سرطان ریه به شمار می رود.در افراد غیر سیگاری که با افراد سیگاری در تماس هستند ریسک ابتلا به سرطان ریه،در حدود30%بالاتر خواهد بود.)

آلاینده های محیطی و شغلی مثل آزبستور

ژنتیک(اختلالات ژنتیکی شانس تغییرات انکوژنیک سلول های اپی تلیال ریه را افزایش خواهند داد.)

عوامل مرتبط با تغذیه

 COPD بیماریهای زمینه ای مانند 

وسل

 تظاهرات بالینی:

سرفه یا تغییر در وضعیت سرفه ی مزمن(هشدار:با مشاهده ی تغییر در مشخصات سرفه باید به سرطان ریه مشکوک بود)

حدود 20 درصد از بیماران مبتلا به سرطان ریه ویزینگ دارند.(در نتیجه ی انسداد نسبی برونش توسط تومور)

تنگی نفس

هموپتزی یا خلط خونی

تب (که از علائم اولیه است که در پاسخ به عفونت ایجاد می شود)

ابتلای مکرر افراد به عفونت های مجاری تنفسی

چنانچه تومور به ساختار های اطراف و غدد لنفاوی منتشر شود بیمار ممکن است درد در قفسه ی سینه ،گرفتگی صدا،اختلال در بلع،ادم سر و گردن را داشته باشد.

علائم غیر اختصاصی شامل ضعف،بی اشتهایی و کاهش وزن می باشد.

درد پلورتیک لوکالیزه،مطرح کننده تهاجم به دیواره قفسه سینه است.

درد شانه ممکن است متاستاز استخوانی و یا درگیری شبکه براکیال را نشان دهد.

خشونت صدا از درگیری عصب حنجره ای راجعه سمت چپ،ناشی شده و مطرح کننده درگیری مدیاستن و یا ناف ریه است.

دیس فاژی،مطرح کننده ی درگیری مری است.

بررسی و یافته های تشخیصی:

رادیو گرافی قفسه ی سینه

سی تی اسکن قفسه ی سینه

سیتولوژی خلط

برونکوسکوپی فیبروتیک

آسپیراسیون با سوزن ضعیف

آندوسکوپی یا اولترا سوند مری

استفاده از مدیاستینوسکوپی

علائم ریوی(چنانچه علائم ریوی در یک فرد معتاد به سیگار دیده شود باید به سرطان ریه مشکوک شد)

 انواع درمان ها:

به طور کلی درمان شامل جراحی ،پرتو درمانی و شیمی درمانی به طور جداگانه یا ترکیبی از این هاست.

 درمان هایی مانند ایمنوتراپی، ژن درمانی و درمان تومور با آنتی ژن ها درمان هایی اند که هنوز در حال بررسی اند.

 درمان های تسکینی شامل پرتو درمانی جهت کوچک کردن تومور و تسکین درد و استفاده از برونکوسکوپی جهت باز کردن برونش ها یا راه های هوایی تنگ و تسکین درد و سایر ناراحتی ها است.

پرتو درمانی:

   پرتو درمانی برای کوچک کردن اندازه ی تومور و تبدیل تومور غیر قابل عمل جراحی به قابل عمل جراحی یا کاهش فشار تومور به ساختار های حیاتی استفاده می شود.

پرتو درمانی به تخفیف علائم سرفه،درد قفسه ی سینه،تنگی نفس ،هموپتزی و درد های استخوانی و کبد کمک می کند.تخفیف علائم ممکن است چند هفته تا چند ماه طول بکشد.در بهبود کیفیت زندگی مهم است.

شیمی درمانی:

 شیمی درمانی برای تغییر در الگوی رشد سرطان،درمان سرطان هایی که متاستاز دور دست داده اند یا سرطان از نوع سلول های کوچک به کار می رود.

انتخاب دارو به رشد  سلول های تومور و مراحل خاص سیکل سلولی که دارو می تواند روی آن اثر کند بستگی دارد.

شیمی درمانی اغلب درد بیماران را برطرف کرده ولی بیماران را درمان نمی کند و طول عمر را افزایش می دهد.

جراحی:

برداشتن از طریق جراحی روش درمانی انتخابی بیماران مبتلا به تومور های موضعی،بدون متاستاز و عملکرد کافی قلبی-ریوی می باشد.

میزان بهبودی از طریق جراحی به نوع و مرحله ی سرطان بستگی دارد.

متاسفانه در بسیاری از بیماران مبتلا به سرطان برونکوژنیک،ضایعات حین تشخیص غیرقابل جراحی هستند.

عوارض ناشی از درمان:

پرتو درمانی ممکن است باعث کاهش عملکرد قلبی-ریوی و سایر عوارض نظیر فیبروز ریه ،پریکاردیت و کورپولمونال شود.

شیمی درمانی به خصوص ترکیبی با پرتو درمانی می تواند باعث پنومونیت گردد.مسمومیت ریوی از عوارض بالقوه ی شیمی درمانی است.

برداشتن جراحی باعث نارسایی تنفسی می شود به خصوص هنگامی که اختلال در سیستم قلبی-عروقی وجود دارد.

 مراقبت های پرستاری:

پرستار نیاز های فیزیولوژیکی وروانی بیمار که بیشترمربوط به علائم تنفسی است را مشخص کند.مراقبت پرستاری شامل راهکارهایی جهت تسکین درد و ناراحتی و پیشگیری از عوارض است.

کاهش مشکلات تنفسی از طریق تخلیه ترشحات، تمرینات تنفس عمیق وآرام سازی،فیزیوتراپی قفسه سینه،سرفه مستقیم،ساکشن و گاهی برونکوسکوپی،داروهای برونکودیلاتور جهت گشادکردن برونشها،اکسیژن تراپی.

کاهش خستگی و آموزش روش های ذخیره انرژی.

فراهم کردن حمایت روانی وشناسایی منابع بالقوه برای بیمار و خانواده.

آگاهی های لازم به بیمار و خانواده جهت کنترل عوارض جانبی احتمالی وعلائم(همانند تنگی نفس،خستگی،تهوع،استفراغ و بی اشتهایی)داده می شود.

پرستار باید به بیمار وخانواده اش کمک کند تا بتوانند سیر وپیشرفت ضعیف و سریع بیماری،اطلاع کافی از درمان برای تصمیم گیری بهتر،روش هایی برای حفظ کیفیت زندگی بیماران در دوره بیماری ودرمانهای مراحل انتهائی زندگی را پیگیری کنند.

 منابع:
پرستاری داخلی جراحی برونر- سودارث (تنفس و تبادلات گازی ) – ویرایش صدیقه سالمی – ترجمه مرضیه شبان
مبانی طب داخلی سیسیل ( بیماریهای تنفسی – بیماریهای نئو پلاستیک ریه )
پرستاری سرطان – تالیف مژگان بقائی

[ چهارشنبه یازدهم فروردین 1389 ] [ 11:2 ] [ زهرا ] [ ]